Van writer's block naar schrijfplezier: 9 praktische oplossingen

En toen verscheen er geen letter meer op het scherm. De pagina’s bleven wit. Geen letter verscheen op het scherm. Mijn vulpen verdroogde. En ik? Ik staarde naar buiten.

Terwijl het zo lekker ging.

Wekelijks schreef ik met plezier blogs voor een groeiende groep enthousiaste volgers. Hun reacties inspireerden me tot nieuwe verhalen. Het ging als vanzelf.

Tot ik mezelf wilde verbeteren.

Jaren geleden volgde ik een cursus bij Kitty Kilian – een van Nederlands beste bloggers. Onder haar leiding schreef ik betere blogs. Tenminste, dat dacht ik.

Want toen de cursus afgelopen was, was het over. Er verscheen geen enkel verhaal meer van mij.

Ik kon het niet meer, durfde niet meer.

Het ‘perfectiespook’ had toegeslagen.

Ik had geleerd hoe ‘het perfecte blog’ te schrijven. En daar ging het mis. Elk woord moest nu perfect zijn. Zelfs mijn boodschappenlijstjes herschreef ik drie keer.

Elke poging strandde. De meeste verhalen kwamen niet verder dan mijn hoofd. Als ik al iets schreef, stopte ik na de eerste alinea’s.

Niet goed genoeg. Niemand mocht het lezen.

In mijn hoofd zag ik lezers al gniffelen en massaal afhaken. “Die cursus heeft niet veel geholpen,” zouden ze denken.

In mijn hoofd hoorde ik de kritieken nog voordat ze geschreven waren.

En publiceerde niets.

Tot april 2016, toen ik met Slimmer Schrijven begon, nu onderdeel van IJsbeer Communicatie. En het plezier terugkeerde. (Samen met mijn gevoel voor humor, gelukkig.)

Wat veroorzaakt een schrijfblokkade?

Drie demonen blokkeren schrijvers (en ja, ik ken ze allemaal persoonlijk):

1. Het Perfectiespook
   • Alles moet perfect zijn: je tekst, je omgeving, je mindset
   • Tot die tijd blijft het toetsenbord onaangeraakt
   • (En je boodschappenlijstjes worden meesterwerken)
2. De Angsthaas
   • Voor reacties, voor zichtbaarheid
   • Voor het delen van je gedachten
   • Voor die ene grammatica-politieagent die overal fouten vindt
3. De Tijdvreter
   • Het eeuwige “later”
   • Te druk (met Netflix kijken)
   • Nog niet klaar om te schrijven (na 3 jaar research)

Herkenbaar?

Iedereen worstelt met eigen blokkades. Eén magische oplossing bestaat niet. (Geloof me, ik heb alle zelfhulpboeken gelezen.)

Wat zeker niet helpt is:

• Wachten op inspiratie
• Uitstelgedrag
• Artikelen lezen over writer’s block (oeps…)

Wat dan wel?

Er bestaat maar één medicijn (en nee, het is niet die whiskey uit het filmpje):

Ga schrijven

Simpel? Ja. Effectief? Absoluut.

Schrijf wat dan ook. Waar dan ook. Voor wie dan ook. Al is het maar één zin.
Stop. Wees tevreden. Je schrijft. Je bent (weer) een schrijver.

Writing about a writer’s block is better than not writing at all

Charles Bukowski

Negen manieren om (weer) te schrijven:

1. Begin met vrij schrijven
   • Schrijf alles op wat in je opkomt
   • Geen inspiratie? Schrijf dát op
   • Geen filter, geen oordeel
   • Vijf minuten is genoeg
     
     Voorbeeld:

     Ik schrijf. Terwijl ik niets weet te schrijven. Ik heb daar de laatste tijd last van. Baal ik van. Zou willen schrijven met het gemak van vroeger. Heb geen inspiratie. Zit voor me uit te staren. Ik zie de boekenkast. Dat zijn allemaal schrijvers die geen last hebben van schrijfangst. Of misschien wel hadden. Maar toch een boek hebben geschreven. Misschien zit daar wat inspiratie in.

2. Steel als een schrijver
   • Open een willekeurig boek op een willekeurige pagina
   • Leen die eerste zin (geen zorgen, dat mag)
   • Schrijf drie minuten door zonder stoppen
   • Maak er je eigen verhaal van
3. Verander je omgeving
   • Schrijf op een andere locatie
   • Ga naar een café (met oordopjes!)
   • Reis met het openbaar vervoer
   • Zoek een inspirerende plek in de natuur
4. Gebruik andere technieken
   • Spreek je tekst in
   • Schrijf met pen en papier
   • Probeer een nieuwe schrijfapp
   • Type met je ogen dicht
5. Begin met observeren
   • Beschrijf wat je ziet, hoort, ruikt
   • Observeer mensen (niet te opvallend…)
   • Vang gespreksfragmenten op
   • Schets kleine scènes
6. Gebruik tijdlimieten
   • Schrijf exact 10 minuten
   • Stel een woordenlimiet (100 woorden)
   • Werk met een timer
   • Geen tijd om te oordelen
7. Begin klein
   • Schrijf één paragraaf
   • Focus op één scene
   • Beschrijf één moment
   • Werk met microverhaaltjes
8. Gebruik structuur
   • Maak een outline
   • Schrijf in korte sprints
   • Verdeel grote onderwerpen in kleine stukjes
   • Begin met het middenstuk (rebels!)
9. Creëer routine
   • Schrijf elke dag op dezelfde tijd
   • Maak een schrijfritueel
   • Hou een schrijfdagboek bij
   • Begin met 100 woorden per dag

Voorbeeld:
In het café zitten dertigers met hun kinderen. Een blond jongetje van een jaar of vier eet zijn Ben & Jerry’s chocolade-ijs. Een baby van een paar maanden zit bij zijn moeder op schoot. Drie mannen drinken bier. De moeder wijn. Voor de baby heeft de bediening een flesje melk warm gemaakt.
Een van de mannen wil gaan. Hij heeft nog een afspraak.
“Je gaat nog niet weg hè, Maarten.”
De dame in het gezelschap is vrij overtuigend.
“Ik heb een afspraak,” zegt hij.
“Je gaat nog niet weg, toch?”
Maarten blijft. Bestelt nog een Palm.
Het is half zeven. Het gesprek gaat verder. Over de straat waar ze wonen. De veranderingen. Het weer. Ik voel een koude luchtstroom en draai me om.

Begin bij jezelf

Vergeet voor een keer (eventjes) je lezer. Die komt later wel. Nu gaat het om jouw plezier:

• Het spelen met woorden
• Het ontdekken van de perfecte zin
• Het killen van je darlings
• Het creëren van nieuwe werelden

Drie waarheden voor elke schrijver:

1. Perfect bestaat niet
   • Eerste versies mogen rommelig zijn
   • Elk woord is een stap vooruit
   • Zelfs Shakespeare had een editor
2. Kritiek is onvermijdelijk
   • Het hoort bij publiceren
   • Het zegt meer over de criticus
   • Gebruik wat helpt, negeer de rest
3. Schrijven kent geen deadline
   • Elk moment is geschikt
   • Haast is je grootste vijand
   • Groei komt met geduld